چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

0
70


چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

گروه زندگی؛ نعیمه جاویدی: پدر و مادرها دوست دارند اولادشان را خوب تربیت کنند. خیلی وقت ها هم دلشان می خواهد کم نگذارند و بهترین شیوه تربیتی را برای پرورش و بالندگی فرزند خود بکار بگیرند. بااین حال معمولاً از موانعی گله دارند که گاه یکی از این موانع همان عزیزانِ عزیزتر از جان خودشان است؛ موردی که از آن با عنوان «دخالت والدینِ والدین» یاد می کنند. اوضاع خوبی نیست از یک طرف پدر و مادرهایی را داریم که گاه با برخوردها، محدود کردن و دخالت داشتن هایشان در رابطه میان نوه، پدربزرگ و مادربزرگ ها، والدین و بزرگان خود را مکدر می کنند از سویی پدر و مادرهایی را می بینیم که فرصت تربیت صحیح برای فرزند خود را ازدست رفته می بینند چون معتقدند والدینشان با مداخله عاطفی، «تدبیر تربیتی» آن ها را پنبه می کنند. در چنین شرایطی چه می توان کردکه هم بتوان حرمت بزرگ ترها را رعایت کرد هم احترام به والدینِ سالمند را از کودکی به فرزندان آموخت؟ با «ندا الله دادی»، روانشناس درباره این مهارت رفتاری و خانوادگی گفتگو کرده ایم.

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

جبران فرصتی از دست رفته

«عواطف به تأخیر افتاده» و «خرج نشده» دو کلیدواژه مهم است که الله دادی برای توضیح درباره چرایی دخالت عاطفی مشکل ساز پدربزرگ، مادربزرگ ها استفاده می کند: «نسل قبل از ما تجربه یک زندگی نه چندان راحت را داشته. افرادی که با مشکلات اقتصادی اوایل انقلاب، دهه ۶۰، جنگ و رکود تورمی مواجه بوده اند.

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

از سویی تعداد موالید خانواده ها هم بیشتر بوده و سن ازدواج پایین تر از حالا در نتیجه با بانوانی(همان مادربزرگان این بحث) مواجه هستیم که خیلی زود مادر شدن را تجربه کرده اند تا به خودشان می آمدند دست کم۳،۴ فرزند داشتند. با چنین دیدی، مادر و پدری جوان را می بینیم که مسئولیت و تدبیر امور یک خانواده بزرگ را روی دوش داشت و از سویی دیگر تربیت شماری از فرزندان که معمولاً هم اختلاف سنی کمی نسبت به هم داشتند. این پدر و مادرها چنان در اداره امور خانه، تأمین معاش و بزرگ کردن بچه ها مشغول بودند که فرصت ناب و کافیِ خرج کردن عاطفه برای یک به یک فرزندان خود را شوربختانه از دست می دادند. حالا در میانسالی یا میانسالی زمانی که فراغت بیشتری دارند به نحوی می خواهند آن را نوه هایشان تجربه کنند.»

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

با هم به تعامل برسیم

نکته جالب و درستی است. این بانوی جوان در کلماتش دست به مقایسه می زند تا به نتیجه و جمع بندی صحبت هایش برسد: «حالا شما این والدین را با والدین امروزی مقایسه کنید. ازدواج هایی در سنی بالاتر نسبت به والدین خود، فرزند آوری در سن پختگی و بالا همچنین  والدین یک «تک فرزند» بودن را. می بینید؟! امروز با والدینی روبرو هستیم که فراغ بال بیشتر و گاه شاید حتی حساسیت های بیش ازحد برای تربیت فرزند خوددارند که این خودگاهی به  یک عارضه تبدیل می شود؛ «تربیت افراطی».گویی تمام دغدغه زندگی شان تربیت همان یک فرزند است و می خواهند از او یک فرد بسیار خاص و کارآمد بسازند. بخش قابل توجهی از اهتمام آن ها ارزشمند و مثبت است اما بخشی دیگری متأسفانه ناکارآمد! شاید حتی بتوان گفت ناشی از حساسیت بیش از حد.  اگر تعداد فرزندان همین خانواده ۲ یا۳ فرزند بود ماجرا منطقاً فرق می کرد با والدینی روبر و بودیم که فرصت و  فراغت تقسیم بندی شده تر و مشابه شرایط والدین خود داشتند. بنابراین نتیجه های تربیتی آن ها، تقریباً مشابه نسل گذشته می شد. «الله دادی» به جمع بندی می رسد: «باید این دو گروه به درک موقعیت از هم، تعامل عاطفی با یکدیگر و استفاده از تجربیات تربیتی یکدیگر برسند تا این مشکل رفع شود.» 

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

بچه ها نباید باخبر شوند

راهکار ارائه شده توسط خانم روانشناس نیاز به توضیح و مصداق بیشتری دارد تا بتوان آن را کاربردی تر برای تربیت نسل جدید و پیشگیری از دلخوری والدینِ سالمند یعنی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها بکار گرفت: «بارها مراجعانی دارم که با عذاب وجدان شدید می آیند و حس بدی تجربه کرده اند. والدین جوانی که ناچار شده اند به پدر و مادر خودشان یا همسرشان درباره تربیت بچه هایشان گله کنند، تذکر دهند حتی بسیار بدتر! رفت وآمد با آن ها را کنترل یا محدود کنند تا بچه ها سوءاستفاده نکنند. از طرفی بارها شنوای گله های سالمندانی هستم که دلشان به دیدن نوه شان خوش است اما پدر و مادرهایشان در این رابطه مداخله می کنند و دیدار آن ها را کمتر و  به عبارت ساده ترشکراب می کنند. والدین سالمندی که معمولاً تکیه کلامی مثل این جملات را می گویند: یادش رفته خودش را من بزرگ کردم! /می خواهد به من که ۵ تا بچه بزرگ کردم درس بدهد؟/ یکی نیست به او بگوید وقتی من بچه بزرگ می کردم تو هنوز توی قنداق بودی!/ شور همه چیز را درآوردند، یک بچه دارند و فکر می کنند شق القمر کرده اند و جملاتی مانند این. مادرهای جوان هم جمله های مشترکی دارند: بچه بودیم به ما سخت گرفتن حالا هم حق نداریم پیش آن ها نازک تر از گل به بچه خودمان بگوییم!/ هر بار آمده ام برای فرزندم سخت گیری کنم و پول توجیبی اش را محدود، پدر و مادرم بهش پول می دهند/ متوجه شدم تهدیدم اثر ندارد چون پدر و مادرم به حسابش پول می فرستند/هربار با بچه ام بحثم می شود، پدربزرگ، مادربزرگش طرفِ او را می گیرند و… با این اوصاف شاید با یک «تقابل عاطفی» مواجه هستیم که طرفین از شدت علاقه به یکدیگر اما وارد نبودن به اصول رفتاری مناسب با  به آن دچار شدند اولین نکته و مهم ترین این است که حتی اگر این تقابل به اختلاف و گله گذاری شدید رسیده، فرزندان را از این هجوم و طوفان خانوادگی دور کنیم.به صراحت می گویم، تربیت ایده آل فرزند در جایی که اختلافات وجود دارد ممکن و مطلوب نیست.

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

هر دو طرف چه والدینِ فرزند چه پدربزرگ و مادربزرگ ها نباید بگذارند بچه یا نوه هایشان متوجه این اختلاف نظر و سلیقه یا حتی بدتر از آن اختلافات خانوادگی شوند.کافی است فرزند ما متوجه این شکاف شود هر بار هر موضوعی به نفع او نباشد با به رخش کشیدن این اختلافات شأن ما را پایین می آورند تا به مقاصد خود برسد. از آن برای جبهه گیری سوءاستفاده می کند. فرزندی که پدر و مادرش او را در روابط دوستی کنترل و قوانینی برایش وضع می کنند از سلاح قهر کردن و رفتن به خانه پدربزرگ و مادربزرگ سوءاستفاده می کند تا حرف خودش را به کرسی بنشاند.»

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

رفتار بهتر با خانواده همسر

درباره نحوه برخورد محترمانه با پدربزرگ و مادربزرگ خانواده همسر هم الله دادی، نکاتی دارد و می گوید: «اول روی صحبت با پدر و مادرهاست. نسل جدیدممکن است یک ایراد داشته باشد و آن این است که خود را باسواد و داناتر از نسل قبل می داند. بارها می شنویم که در بحث های خانوادگی والدین جوان به والدین سالمند یا میان سال خود می گویند: دیگه اون دوره و زمانه گذشته/ بچه های الآن با بچه های دوره و زمانه شما فرق کردند/ شما از پس بچه های الآن برنمی آیید/ یا دوست ندارم بچه ام را به سبک قدیم تربیت کنم و این جمله ها خواسته یا ناخواسته بارِ بی احترامی دارند حتی اگر منظور ما این نباشد. به کار بردن این جملات به خصوص درباره خانواده همسر، زمینه گلایه و اختلافات خانوادگی را فراهم می کند.»

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

جملاتش را این طور ادامه می دهد: «ما به عنوان والدین امروزی باید بدانیم اگر من یا همسرم امروز در کنار نسل قبل خود ایستاده ایم و اظهار دانایی و به روز بودن می کنیم به حرمت زحمات همین پدر و مادرهاست. ضمن اینکه تجربه میراثی ارزشمند به شمار می رود. پدر و مادر همسرمان که در دوره ای به مراتب کم امکانات، سخت تر و با محدودیت معیشتی و رفاهی بیشتری توانسته اند تجربه تولد و تربیت۴، ۵ فرزند را داشته اند، گنجینه و راهنمای ما هستند. مؤدبانه، روا و حتی در جهت منافع تربیتی خودمان هم نیست که آن ها را کنار بگذاریم یا محدود کنیم. چرا از آن ها به عنوان مشاور و یارِ کمکی خودمان بهره مند نشویم و غنیمت نشماریم. بزرگترین اشتباهات ما که حتی می تواند به اختلافات عمیق خانوادگی دامن بزند، مقایسه خانواده خودمان با خانواده همسر است. ما معمولاً با خانواده خودمان راحت تر هستیم خواسته یا ناخواسته مطابق شرایط هم عمل می کنیم اما درباره خانواده همسر اوضاع کمی فرق می کند، چرا؟ چون در آن خانواده به دنیا نیامده ایم و آنجا تربیت نشده ایم بنابراین طبیعی است اختلاف نظر و تفاوت سلیقه ای داشته باشیم. لازم نیست دست به دامن «کنایه» و «مقایسه» دو شیوه منسوخ و ناراحت کننده بشویم که اتفاقاً نه مشکلی را حل می کند نه راهی پیش روی ما می گذارد. «تعامل» و «گفتگو» را توصیه می کنم.»

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

راه های ساده و کاربردی

توصیه خانم روانشناس اسن است که اول با پدربزرگ، مادربزرگ ها  حرف بزنیم از آن ها بخواهیم به ما در این مسیر کمک کنند. اگر میان ما و فرزندانمان اختلافی پیش آمده با طرفداری از فرزند او را حمایت و ما را تضعیف نکنند: «پناه عاطفی» و «یاور صمیمی» فرزند ما باشند. اگر فرزند ما تقاضای مالی دارد حتماً او را تشویق کنند از ما اجازه بگیرد. اگر از آن ها پول خواسته حتماً به ما اطلاع بدهند. اگر فرزند ما گله ما را پیش پدربزرگ و مادربزرگ می برد بهتر از در میان گذاشتن آن با غریبه هاست. از طرفی اما اجازه ندهند فرزندمان ماجرا را با همه جزئیات تعریف و یادآوری کند. حریم و حرمت مسائل خانوادگی را رعایت کند حتی در برابر پدربزرگ و مادربزرگ خودش. قول، وعده و تضمین های بدون اطلاع و هماهنگی ما به فرزندمان ندهند در این صورت اولاد ما درک می کندکه پدربزرگ و مادربزرگش همان قدر که به او اهمیت می دهند به پدر و مادرش هم همین طور. این تدبیر و همیاری راه «طغیان»، «خطا» و «سوءاستفاده» فرزندان را می بندد و نتیجه تربیتی اش به مراتب بهتر خواهد بود.»

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

گوش و گوشواره با هم

«الله دادی»، یک تاکید دوجانبه هم دارد: «به هر دو طرف توصیه می کنم بدگویی پشت سر همدیگر، پیش فرزندان؛ نوه ها را به طور کامل فراموش کنند. فرزندان ما نیازمند راهنمایی و مشاوره هستند در برخی موارد متأسفانه والدین جوان با فرزند خود درد دل می کنند و گاه حتی بدتر از او می خواهند درباره خانواده پدری یا مادری آن ها دفاع کند یا حرف هایی که خودمان می توانیم بزنیم را آن ها بزنند چون به اصطلاح عام «مغز بادام» و عزیزتر از جان هستند و کسی به آن ها خورده نمی گیرد. اگر افق دید داشته باشیم این کار والدین در ذهن فرزند دو معنا دارد؛ اول اینکه من والدینی ناتوان و درمانده هستم دوم فرزندم امروز از من می آموزد در آینده چطور از فرزندش در برابر من استفاده و جایگاهم را تضعیف کند؟ یادمان باشد صمیمیت با فرزند معنایش به هیچ وجه این نیست.»

چه کسی رابطه پدربزرگ، مادربزرگ ها و نوه هایشان را شکراب می کند؟

یک توصیه جالب به پدربزرگ مادربزرگ ها هم دارد: «اگر به راحتی مقابل نوه ها، فرزندمان را تخریب کنیم اشتباه بزرگی از ما به عنوان یک والدین باتجربه سرزده است. به قول قدیمی ها نوه ها باید بدانند، گوشی بوده که گوشواره ای زینت بخش آن شده. ضرب المثلی قدیمی وجود دارد که می گوید: عزیزم، عزیز است اما تربیتش از خودش هم عزیزتر است. اگر خطایی در شیوه تربیتی فرزند یا عروس و دامادمان می بینیم چه خوب که با تکیه به تجربیات و کلامی خوب آن ها را راهنمایی کنیم نه اینکه در شیوه تربیتی وکارشان مداخله!» صحبت های این روانشناس به پدر و مادر و مادربزرگ و پدربزرگ ها شاید همین باشد ما باید در تربیت فرزند رفیق و شفیق هم باشیم نه رقیب یکدیگر. 

 


منبع :
خبرگزاری فارس

منبع : برخط نیوز

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید