نقش مهم گیاهان در ساخت داروهای حیاتی (قسمت دوم)

0
18

نقش مهم گیاهان در ساخت داروهای حیاتی (قسمت دوم)

دکتر محمد حسین صالحی سورمقی در گفت‌و‌گوی اختصاصی با «زندگی آنلاین » تأکید کرد

گفتگو: رضا حسینمرد ی

 

تحریریه زندگی آنلاین : وی در سال ۱۳۳۳ در شهرستان سورمق از توابع استان فارس متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در دبستان نظامی گنجوی شهرستان سورمق گذراند و به دلیل علاقه فراوان به گرایش (طبیعی) علوم تجربی، تحصیلات متوسطه را در دبیرستان‎های «امام جمعه» و «سعدی» شهرستان آباده پشت سر گذاشت. دیپلم را در سال ۱۳۵۱ اخذ کرد و همان سال در دانشکده داروسازی دانشگاه تهران پذیرفته شد؛ این دوران را در اسفند ماه ۱۳۵۶ به پایان رساند و در نهایت دکتر داروساز شد.

وی در بهار ۱۳۵۷ بدون وقفه به خدمت سربازی اعزام شد. پس از دوران آموزشی (هشت هفته) به اتفاق پنجاه نفر از فارغ‎التحصیلان رشته‎های مختلف پزشکی و دندانپزشکی در آزمون تیر‎اندازی شرکت کرد و پس از کسب رتبه بالا و موفقیت در این آزمون، مجاز به ادامه خدمت سربازی در تهران و در آزمایشگاه بیمارستان ۵۰۲ ارتش شد.

این دوران که مصادف با پیروزی انقلاب اسلامی بود، مدت دوره خدمت سربازی به یکسال کاهش یافت (تنها دوره‎ای که خدمت سربازی یکساله شد) و در نهایت خدمت سربازی خرداد ۱۳۵۸ به اتمام رسید.

 بیشتربخوانید:

نقش مهم گیاهان در ساخت داروهای حیاتی (قسمت اول)

 

امروزه دنیا به سمت مصرف حشیش (گل، ماریجوانا) کانبیس پیش می‎رود. آیا این گیاه خطرناک است؟

مواد گیاهی مانند یک سکه دو رو هم اثرات مثبت و هم تاثیرات منفی دارند. بشر از هر دو جنبه می‎تواند استفاده کند. بشر بر حسب تجربیات قدیم معتقد است که نباید گیاهان فراموش شوند و می‎توان از اثرات مثبت گیاهان استفاده مفید کرد.

حشیش از خیلی قدیم به عنوان یک گیاه به اصطلاح امروز، روانگردان شناخته شده بود. چون در جشن‎های مختلف قدیمی (جشن‎های سنتی قبائلی مانند آفریقا) مصرف می‎شده و امروزه نیز کاربرد دارد. همچنین در برخی قبائل مکزیک از انواعی از کاکتوس‎های روانگردان استفاده شده و مرسوم است.

حشیش حاصل از مواد موجود در سرشاخه گیاه شاهدانه (حاوی مواد رزینی) است و این ماده در صورت مصرف و دود کردن آن حالت از خود بیخود شدن و روانگردانی ایجاد می‎کند. حشیش در فارماکوپه‎های دارویی حدود هفت دهه پیش به عنوان دارو تجویز و توصیه شده است. در فارماکوپه هند وجود داشته و به عنوان داروی رسمی شناخته شده، ولی در سال ۱۹۵۰ مصرف آن ممنوع می‎شود.

یک دسته مواد در گیاه حشیش وجود دارد که یکی از آنها همانند مرفین، مشکلات زیادی ایجاد می‎کند. ماده روانگردان حشیش، تترا هیدرو کانابینول نام دارد که علاوه بر تاثیر بر مغز و ایجاد حالات روانگردانی در فرد می‎تواند اثرات نقص عضو و تراتوژنیک بر جنین زنان باردار نیز داشته باشد. برخی روانگردان‎ها اعتیاد ایجاد می‎کنند و برخی دیگر اعتیاد آور نیستند. باید دانست که ماده‎ای مانند کوکائین هم اثرات روانگردانی و هم اثرات اعتیاد‎آوری دارد. به همین دلیل قاچاق محسوب شده و نگرانی‎های خاص خود را دارد، ولی حشیش اعتیاد آور نیست، اما روانگردانی است که در فرد مصرف‎کننده این حس را ایجاد می‎کند که به حشیش وابسته و معتاد است و اگر مصرف نکند فوت خواهد کرد؛ که این طور نیست و اگر حشیش به مصرف‎کننده آن نرسد نخواهد مرد، اما اگر به یک فرد مصرف‎کننده تریاک، تریاک نرسد خواهد مرد؛ چون به طور واقعی سلول‎های بدن وی به مواد تریاک نیاز دارند و اگر تریاک نرسد، مشکلات تنفسی و … به وجود می‎آید و در پایان مرگ است.

حشیش چندین ماده رزینی دیگر نیز دارد که محققان در حال بررسی تاثیرات آن هستند تا شاید بتوان از آن داروهایی برای بیماران اعصاب و روان تولید کرد. در مجموع گیاه شاهدانه (حشیش) گیاه ارزشمندی است و از نظر علمی به تاثیرات مثبت و درمانگر آن در دنیای امروز توجه می‎شود، ولی این گیاه همچنان در حال بررسی و مطالعه است که بتوان از مواد غیر روانگردان آن برای درمان برخی بیماری‎های بشر کمک گرفت.

 بیشتربخوانید:

تاثیر فوق العاده یک نوع چای در مقابله با کرونا

 

 

 

در مورد قهوه و اثرات سودمند آن هم بفرمایید؟

قهوه و چای از گیاهانی است که خیلی قدیم شناسایی شده‎اند. قبل از این که چای به ایران وارد شود، مصرف قهوه در کشورمان مرسوم بوده و به همین خاطر مراکزی به نام قهوه‎خانه در گوشه و کنار شهرها همچنان وجود دارد. مطالعات زیادی روی قهوه شده است. قهوه و چای در دسته گیاهان حاوی ماده‎ای موسوم به زانتان یا گزانتان هستند که مهم‎ترین این ترکیبات همان آلکالوئیدهای تیوپرونین، تئوفیلین و کافئین هستند. چای، قهوه، کولا، کاکائو و نوعی نوشیدنی آمریکای لاتین پر مصرف‌ترین نوشیدنی‎های حاوی آلکالوئیدهای زانتان که در بالا عرض شد هستند، ولی مقادیر آن در هر گیاه متفاوت است. کافئین چای تقریبا دو برابر قهوه است؛ البته خیلی‎ها تصور می‎کنند کافئین قهوه خیلی بیشتر است. علت بالا بودن میزان کافئین در یک فنجان قهوه در مقایسه با یک فنجان چای، میزان مصرف ماده خشک آن برای دم کردن جهت تهیه یک فنجان نوشیدنی است. برای یک فنجان چای ممکن است که دو گرم چای خشک استفاده شود، ولی برای یک فنجان قهوه باید پنج گرم یا بیشتر قهوه استفاده کرد.

قهوه ترکیبات دیگری مانند اسید کلروژنیک دارد که در چای نیست. گیاهان پس از چیده شدن باید مورد تغییر و فراهم‎آوری قرار گیرند. چای باید فرمنتیشن و مالش داده شود و عمل‎آوری گردد تا پس از این فرایند که بعد از چیدن انجام می‎شود به عنوان چای سیاه قابل مصرف شود. در غیر این صورت چای سبز محسوب می‎شود. دانه قهوه نیز سبز است و بعد از چیدن و خشک شدن باید بوداده شود تا طعم و مزه پیدا کند. این فعل انفعالات و حرارت باعث آماده‎سازی آن می‎شود که برخی ترکیبات آن با چای یکسان و برخی اختصاصی است.

 

چرا وقتی چای یا قهوه می‎خوریم، سریع احساس رفع خستگی می‎کنیم؟

یکی از موادی که خیلی سریع جذب می‎شود کافئین است. این ماده پس از نوشیدن با یک گردش خون به همه سلول‎های بدن می‎رسد، قلب را تحریک می‎کند تا پمپاژ آن بهتر شده و خون جریان پیدا می‎کند تا بهتر به مغز برسد و رفع خستگی ایجاد می‎شود. قهوه آنتی‎اکسیدان قوی است و اثرات مفیدی دارد و جزء نوشیدنی‎های پرمصرف جهان است.

 

اینکه چه مقدار چای یا قهوه می‌تواند مضر باشد مهم است؟

اگر تا مرز هزار و پانصد میلی‎گرم کافئین به طور روزانه وارد بدن شود، مشکل‎ساز نیست، ولی توصیه می‎شود که کمتر از هزار میلی‎گرم کافئین از طریق چای و قهوه در طول روز وارد بدن گردد. زیاد یا کم بودن میزان کافئین به میزان غلظت آن نیز ارتباط دارد. معیار باید مقدار کافئین مصرفی باشد. مثلا در یک شیشه نوشابه کوچک حدود پنجاه تا هفتاد میلی‎گرم کافئین وجود دارد، مثلا در یک لیوان چای (چای خانگی ایرانی) با حجم حدود سیصد سی‎سی و غلظت رنگ متوسط همین حدود پنجاه تا هفتاد میلی‎گرم کافئین وجود دارد. اگر در نظر بگیریم چای مصرفی در کشور از انواع و اقسام مختلف باشد حداکثر کافئین موجود در یک لیوان حدود نود میلی‎گرم است (حداکثر تا ده لیوان از این چای می‎توان مصرف کرد). با این محاسبه می‎توان میزان مجاز مصرف چای یا قهوه در طول یک شبانه روز را محاسبه کرد (البته میزان کافئین مصرفی مهم‎تر از تعداد فنجان مصرفی است). در مورد زنان باردارد بهتر است که بیشتر از صد تا دویست میلی‎گرم کافئین در روز (حداکثر سه فنجان چای) مصرف نکنند، چون محرک است و برای جنین مناسب نیست. در مورد قهوه طی سالیان اخیر میزان کافئین قهوه را به حداقل رسانده‎اند. هم در چای و هم در قهوه ترکیبات آنتی‎اکسیدان قوی داریم، ولی نباید بی حد مصرف شود. حتی شیر و لبنیات یا تخم‎مرغ را هم با تمام خواص خود نباید زیاد مصرف کرد.

تانن‎ها یکی از دسته‎های مهم آنتی‎اکسیدان است که باعث مزه تلخ و گسی چای و قهوه می‎شود، چون قابض و گس است و این ماده جزء آنتی‎اکسیدان‎های قوی است. چای یکی از منابع قوی تانن (نوعی آنتی‎اکسیدان) در طبیعت است که بین هشت تا دوازده درصد تانن دارد. خیلی از میوه‎های گس ممکن است فقط نیم تا یک درصد تانن داشته باشد.

بیشتربخوانید:

روش‌های در امان ماندن از دیابت در طب سنتی

 

 

 

آیا چای سبز هم همین طور است؟

بله، چای سبز هم قدرت آنتی‎اکسیدانی دارد، ولی از نظر برخی مواد تشکیل‎دهنده با چای سیاه تفاوت‎هایی دارد. مهم‎ترین اختلاف چای سبز میزان حداقل کافئین آن نسبت به چای سیاه است، ولی میزان آنتی‎اکسیدان چای سبز مقداری بیشتر از چای سیاه است. خاصیت ضد سرطانی چای سبز بیشتر از چای سیاه است.

 

چند گیاه برتر مورد استفاده که مردم باید در زندگی و مصرف روزانه به آن بیشتر توجه کنند کدامند؟

خیلی از گیاهان فقط گیاهان دارویی‎اند و خوراکی مصرف نمی‎شوند؛ یک دسته دیگر به هر دو منظور خوراکی و دارویی مصرف می‎شوند؛ یک دسته دیگر گیاهان نیز هم خوراکی و هم دارویی، ولی سمی هستند.

به عنوان مثال زعفران گیاه خوراکی، دارویی و سمی است. آمار مرگ و میر زعفران در دنیا با مصرف پنج تا نه گرم از زعفران مطرح است، ولی در شرایط عادی و پخت و پز که پنج گرم مصرف نمی‎کنیم. میزان مصرف یک‎دهم گرم است که سمی نیست و خاصیت غذایی دارد. وقتی این مقدار به یک گرم می‎رسد، خواص آرامبخش، ضد افسردگی و هپاتو پروتکتیو (محافظ کبد) خواهد داشت و از یک گرم بالاتر عوارض سمیت زعفران با خونریزی در کنار چشم، لب و … بروز می‎کند.

گیاه دیگر نعنا است که هم جنبه خوراکی و هم جنبه دارویی دارد. تعداد زیادی دارو وجود دارد که از اسانس نعنا تهیه می‎شود. نعنا ضد احتقان و باز کننده مجاری تنفس، ضد میکروب، ضد نفخ، ضد درد و اسپاسم است. از عرق نعنا و اسانس یا عصاره آن نیز مصرف می‎شود و در سنین مختلف کاربرد دارد.

گیاه بسیار بسیار ارزشمند دیگر، آویشن است. هم خوراکی و هم داروی آن کاربرد دارد، ولی مصرف خوراکی این گیاه به دلیل اسانس قوی و محرک آویشن، زیاد مرسوم نیست، البته اگر به صورت ادویه و پودر مصرف شود، بهتر است. آویشن در صنعت داروسازی نقش مهمی دارد و خیلی از کارخانجات عصاره برگ آویشن را برای تهیه شربت ضد سرفه استفاده می‎کنند. چند خاصیت مختلف دارد و نسبت به داروهای شیمیایی ضد سرفه فواید بیشتر و عوارض جانبی کمتر دارد. در ایران حدود ده کارخانه از این گیاه استفاده می‎کنند تا داروی ضد سرفه، خلط‎آور، ضد تب، ضد درد، آنتی‎هیستامین تولید کنند. مهم‎تر از همه خاصیت آویشن از نظر ضد میکروب‎های دستگاه تنفسی فوقانی و عامل سرفه است.

زیره (سبز و سیاه) همچنین رازیانه نیز جزء گیاهان ارزشمند مصرفی است. مصرف جهانی بسیار بالایی دارد و حجم فراوانی از صادرات ایران را همین چند گیاه به خود اختصاص داده است. چون در صنایع غذایی، شیرینی‎سازی، عطر و ادکلن‎سازی و داروسازی از زیره و رازیانه استفاده می‎شود.

گیاه مهم و پر مصرف دیگر، گیاه آلوئه است (آلوئه‎ورا) که هم از ژل آن می‎توان به صورت خوراکی و یا در نوشیدنی استفاده کرد و همچنین در صنعت آرایشی بهداشتی مصرف بالایی پیدا کرده است، البته شیرابه آن هم از قدیم مورد استفاده قرار می‎گرفته، ولی امروزه کمتر مصرف می‎شود.

در بین گیاهان و میوه‎های حاوی آنتی‎اکسیدان باید گفت که انار یکی از غنی‎ترین و قدرتمندترین آنتی‎اکسیدان‎های جهان است. این گیاه ایرانی‎الاصل صادرات فراوانی دارد. بعد از آن گوجه‎فرنگی و هندوانه از نظر آنتی‎اکسیدان در ردیف‎های بعدی قرار دارند.

گیاه مهم دیگر ترنجبین است. امروزه تحقیقات زیادی به خاطر اثر خوب آن برای کاهش میزان زردی نوزادان روی این گیاه انجام شده است.

ایران حدود هفتاد گیاه بومی و اختصاصی را به سایر نقاط جهان صادر می‎کند. منبع اصلی کشت گیاه کتیرا و گیاه باریجه ایران است.

گیاه دیگر بهدانه است که ایران حدود هفتاد و پنج درصد نیاز دنیا را تامین می‎کند و در ایران نسبتا زیاد کشت می‎شود. موسیلاژ (ماده ژله‎ای یا لعاب) حاصل از به‎دانه در فراورده‎های بهداشتی جهت فر دادن مو استفاده می‎شود.

 

در مورد عرقیجات گیاهی هم بفرمایید. ایران در چه جایگاهی قرار دارد؟

تولید عرقیجات گیاهی در اکثر کتب مرجع علمی به ایرانیان نسبت داده شده است. به خصوص در دوران ابن‎سینا این موضوع عینیت پیدا کرد؛ البته در دوران فراعنه مصر تا حدودی می‎دانستند که اسانس و بو در گیاهان و گل‎ها به صورت روغنی وجود دارد، ولی امکان و یا دانش استخراج آن را نداشتند.

خیلی قدیم‎ها ماده معطر را داخل روغن‎های گیاهی می‎ریختند و سپس روغن معطر شده را مورد استفاده قرار می‎دادند، اما دسترسی علمی و فنی به استخراج اسانس و عطر گیاهان نداشتند.

جهت یادآوری قبل از محمد ابن زکریای رازی قدیمی‎ها می‎دانستند که در میوه‎ها ماده‎ای در شرایط خاص به وجود می‎آید، ولی این زکریای رازی بود که الکل را به طور خالص کشف و استخراج کرد و توانست بگوید که این ماده حاصل فعل و انفعالات و تخمیر در میوه است.

ایرانیان در آن دوران (بوعلی سینا) توانستند اسانس گیاهان را که حالت روغنی دارد با عمل تقطیر لابه‎لای مولکول‎های آب قرار دهند که کار منحصر به فردی است. مثلا عرق دوآتیشه (با حداکثر غلظت) یا گلاب دو آتیشه، بسیار اشباع است و به حداکثر اسانس و مولکول‎های معطر گیاه آغشته است.

عرقیات تحت عنوان آب‎های مقطر معطر در دنیا شناخته شده‎اند و چون دارای اسانس آن گیاه مورد نظر هستند، پس خواص همان گیاه را نیز دارند. منتهی در مورد گل محمدی، نام این عرق گلاب است، ولی در موارد دیگر عرق‌های طبی با نام همان گیاه شناخته شده‎اند.

اگر عرقیات طبی و گیاهی به طور استاندارد و دقیق تهیه شود و یا با آب رقیق نشده باشد و غلظت خوبی داشته باشد، هر گیاه اسانس داری که عرق طبی آن تهیه شده است می‎تواند خواص آن گیاه را از نظر طبی داشته باشد. تفاوت عرقیات گیاهی با عصاره یا اسانس همان گیاه به غلظت و حجم محصول مربوط می‎شود. در میزان دوز مصرف از عرق گیاهی طبی می‎توان یک استکان مصرف کرد، ولی از اسانس همان گیاه می‎توان چند قطره مورد مصرف قرار داد.

در نقاط مختلف ایران بین چهل تا پنجاه گیاه اسانس‎دار از قدیم عرق‎گیری می‎شده و به خاطر خواص آن همچنان مورد استفاده قرار می‎گیرد، مثلا عرق بیدمشک به عنوان مقوی قلب توصیه می‎شود و بین چند خاصیتی که دارد این ویژگی بارزتر و مهم‎ترین است. حدود بیست سال پیش یک پایان‎نامه دانشجویی داشتیم که بررسی‎های حاصل نشان داد موادی که در عرق بیدمشک وجود دارد، آرامبخش و مقوی قلب است.

خواص عرقیات تقریبا اثبات شده است، ولی در بعضی موارد اغراق می‎شود و خواصی که در مورد عرق طبی بیان و ادعا می‎شود، آن طور نیست. برخی عرقیات در برخی خواص اثربخش‎تر و در برخی دیگر موارد فاقد اثر ادعا شده‎اند.

 

عطاری‎ها سال‎ها در کشور فعالیت داشته و دارند. نقش آنها در اطلاع‎رسانی صحیح و نزدیک به واقعیت چیست؟

تا حدود دو دهه قبل هیچ ضابطه و قاعده یا قانونی در هیچ جای دنیا برای فعالیت‎هایی مانند عطاری‎ها وجود نداشت. اگر چه از قدیم چیزی شبیه به عطاری‎های ما ایرانیان در سایر نقاط دنیا وجود دارد. در سفری که به ژاپن داشتم عطاری با قدمت دویست سال دیدم که نسل به نسل منتقل شده بود و هنوز فعالیت داشت و خیل علمی نیز برخورد می‎کرد.  در سطح دنیا میل به مواد طبیعی و گیاهی و نگرش دوباره به داشته‎های بشرقدیم وگذشتگان وجود داشته و همیشه غربال علمی نسبت به تاریخ بشری برای استفاده مجدد از یافته‎های قدیم برقرار بوده است.

سازمان جهانی بهداشت داروها را به سه دسته اصلی تقسیم و در کتب علمی نیز وارد کرده است. یک دسته از این دارو‎ها در زمره «فولک مدیسین» یا طب مردمی تقسیم می‎شوند که همین عطاری‎ها جزء آن است. این مربوط به دانش قدیمی بشر بوده و سینه به سینه به نسل بعد رسیده که در برخی از موارد معمولی می‎توان از توصیه‎های آن استفاده کرد. منتها این که فعالیت‎های عطاری‎ها قانونمند شده و زیر نظر یک ارگان خاص فعالیت دارند. اینگونه عطاری‎ها در دنیا بر اساس قانون حق این که یک برگه پر از خواص مختلف برای یک ماده یا گیاه بنویسد و نصب کند ندارند. حق ارائه نظرات پزشکی و دستور طبی ندارد. عطاری‎ها باید با حضور فرد دارای دانش و تجربه کافی اداره شود و در آن به ارائه گیاهان دارویی یا مواد دارویی حاصل از طبیعت پرداخته شود. یکی از کارهای جالبی که در دانشگاه با دانشجویان انجام می‎دهیم این است که هر دانشجو از هر منطقه‎ای از ایران که سکونت دارد مقداری از چند گیاه دارویی از عطاری محل خود تهیه کرده و با خود می‎آورد. پس از مطالعه و بررسی متوجه می‎شویم که گاهی اوقات عطاری‎ها چند گیاه مختلف را به نام یک گیاه خاص داده‎اند که متاسفانه غلط است. احتمالا به دلیل بی‎تجربگی عطاری این اشتباه رخ داده است. با این کار در کلاس درس به طور عملی و دقیق می‎گوییم که مثلا گیاه اصلی گل‎گاو‎زبان چیست و چه شکلی دارد.

آلودگی‎های میکروبی و قارچی دغدغه و نگرانی بعدی محسوب می‎شود. پایان‎نامه‎های دانشجویی متعدد داشتیم که طی آن مشخص شد برخی از نمونه‎های گیاهی تهیه شده از عطاری‎ها آلوده به میکروب و قارچ بوده است.

طی سالیان اخیر در دنیا با ضابطه‎مند کردن عطاری‎ها و صنایع گیاهان دارویی، امروزه شاهد عرضه مناسب با بسته‎بندی و کیفیت بهتری نسبت به گذشته هستیم. فراموش نکنیم که با انتخاب صحیح گیاه دارویی در برخی موارد می‎توان برای تعدادی از مشکلات کوچک و خفیف (بیماری‎های صعب‎العلاج منظور نیست) پاسخ مناسب گرفت؛ ولی باید مراقب شیادان نیز بود.

از نظر سازمان بهداشت جهانی دسته دوم داروهای گیاهی در کشورهای فعال از نظر طب سنتی است که پس از نسخه شدن توسط طبیب سنتی در داروخانه‎های سنتی به طور ترکیبی یا پس از آماده‎سازی در اختیار بیمار قرار می‎گیرد. این دارو‎ها بر اساس سن، جنسیت و نوع بیماری افراد ساخته می‎شوند. اکنون در ایران حدود پنج داروخانه طب سنتی مشابه آنچه گفته شد در دانشکده‎های طب سنتی تهران وجود دارد و در آینده در سطح عمومی‎تر برای کل کشور راه‎اندازی خواهد شد؛ چون باید دانشجویان دکترای تخصصی داروسازی سنتی در آینده فارغ‎التحصیل شوند. در سال‎های اخیر این رشته در چند دانشگاه بزرگ کشور راه‎اندازی شده است.

دسته سوم داروهای گیاهی تولید شده به صورت صنعتی است که در همه نقاط دنیا شناخته شده‎اند و در کشورمان نیز سال‎ها است که بدون نسخه از داروخانه‎ها قابل تهیه هستند یا توسط دکتر داروساز و یا پزشک معالج توصیه می‎شوند.

 

دوران کرونا شاهد توصیه‎های مختلف و اشاعه باورهای غلط بودیم. نظر شما چیست و چه توصیه‎ای به هموطنان دارید؟

ویروسی بودن این بیماری قطعی است. تا این لحظه داروی کشنده‎ای که همانند آنتی‎بیوتیک‎ها بتواند ویروس را بکشد نداریم. تنها چیزی که از حدود دو قرن پیش اثربخشی آن اثبات شده و می‎تواند راهکار پیشگیری از بیماری و مقابله با ویروس‎ها باشد، واکسن است. اکنون دارویی برای درمان کرونا نداریم و فقط واکسن است که در دنیا ساخته شده است، اما در همه بیماری‎ها داروهایی وجود دارند که می‎توانند کمک‎دهنده یا تسریع‎کننده بهبودی بیمار باشند یا روند گسترش آن را کاهش دهند. اینکه یک دارو یا گیاه آثار مثبتی دارد با اینکه باعث درمان می‎شود، بسیار متفاوت است.

طی این مدت در مورد کرونا تعداد زیادی گیاه مثل سیر، زنجبیل، آویشن و … در فضای مجازی نام برده شد؛ برخی از گیاهان کمک‎کننده برای کاهش علائم هستند و برخی نسبت به آنچه ادعا شد بی‎اثر بودند.

مثلا استفاده از گیاهی با خاصیت ضد احتقان به صورت بخور در مواردی که بیمار مشکل تنفسی یا گرفتگی بینی دارد تا حدی مفید است. خاصیت ضد التهابی یک گیاه کمک‎کننده است و می‎تواند در صورت لزوم در موارد التهاب مصرف شود. امروزه قطره‎ای به نام منتول وجود دارد که فقط از اسانس نعنا به کار برده شده و مقالات زیادی در مورد اثر سودمند اسانس نعنا وجود دارد. نباید اغراق کرد و چیزی مثل سیر را گیاه درمانگر کرونا عنوان کرد. دود کردن برخی گیاهان نیز مانند اسفند به عنوان ضد میکروب مطرح است که تا حدودی شاید کمک‎کننده باشد، ولی اینکه ضد ویروس باشد اثبات نشده است.

 

هشدار و توصیه شما به مردم چیست؟

باید قبول کرد که گیاهان نیز تاثیر خود را دارند. قبل از اینکه داروهای شیمیایی در قرن اخیر روی کار بیایند، هرچه داشتیم از طبیعت بوده است.

 

اگر بگوییم که مواد گیاهی اثر ندارند، کم‎اثر یا بی‎اثر هستند، پس چطور مقدار کمی از گل‎انگشتانه می‎تواند یک فرد را از پای در آورد یا اینکه تریاک انسان را معتاد کند؟

منتها اغراق نیز نباید کرد، بلکه باید علمی و عقلانی برخورد نمود. دنیا سال‎ها است از اثر گیاهان استفاده کرده و هر سال شاهد معرفی و استفاده از گیاهان دارویی جدید در صنایع داروسازی هستیم.

نمی‎گوییم که داروهای گیاهی و گیاهان دارویی کاملا بی‎خطرند، بلکه معتقدیم که نسبت به انواع سنتتیک و شیمیایی کم‎خطر هستند. مردم هم در سالیان اخیر به دنبال داروهای کم‎خطر و بی‎عارضه‎تر هستند. امروزه از همین جنبه کم‎خطر و بی‎عارضه یا کم‎عارضه بودن گیاهان متاسفانه استفاده ابزاری در تبلیغات می‎شود که باید نسبت به آن هشدار داد. گاهی استفاده از یک گیاه در یک دارو ابزار خوبی برای تبلیغ شده است. باید شناخت که چه موقع از دانش و تجربه عطاری‎ها استفاده کرد و چه موقع به پزشک مراجعه داشت. نباید فرصت‎های تشخیص و درمان را به دلیل نا آگاهی و یا توجه به تبلیغات داروهای گیاهی و گیاهان دارویی از دست داد.

باید مرز داروها درمان‎های سنتی و طب نوین را شناخت. امروزه داروسازی پیشرفت‎های بسیار زیادی کرده و باید از دانش و پیشرفت‎های این صنعت بهره گرفت.

نباید تعصب بی‎مورد داشت، بلکه باید از چیزهایی که در فضای مجازی به صورت بی‎پایه و غیر علمی منعکس می‎شود، فاصله گرفت؛ پس با مطالعه دقیق و عمیق می‎توان اطمینان کرد.

در مورد کرونا تنها امید بشر واکسن است و باید تا قبل از واکسیناسیون توصیه‎های عمومی از جمله حفظ فاصله، زدن ماسک و رعایت بهداشت فردی و اجتماعی که بسیار کمک‎رسان است را مورد توجه خاص قرار داد. مردم هم به خاطر خود و هم به خاطر دیگران باید نکات بهداشتی را رعایت کنند.

منبع : زندگی آنلاین

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید